ราคาต่อลิตร
คำที่เจอบนหน้าสินค้า

ราคาต่อลิตร ใช้เทียบอะไรได้และไม่ได้

ราคาต่อลิตรคือการเอาราคาเครื่องมาหารด้วยความจุที่ระบุไว้ เพื่อให้เห็นว่าเงินที่จ่ายไปแลกกับพื้นที่ใช้งานได้เท่าไหร่ วิธีนี้มีประโยชน์เวลาต้องเทียบของที่ความจุต่างกันมากจนเอาราคามาวางข้างกันตรง ๆ แล้วไม่ได้ความหมาย เช่นหม้อทอดขนาด 3.5 ลิตรราคา 1,200 บาทคิดเป็น 343 บาทต่อลิตร ขณะที่ขนาด 8 ลิตรราคา 2,200 บาทคิดเป็น 275 บาทต่อลิตร

ตัวเลขนี้ดูเหมือนตอบคำถามได้ชัดเจนว่าตัวไหนคุ้มกว่า แต่ความจริงมันหลอกได้ง่ายกว่าที่คิดมาก เพราะตัวหารที่ใช้คือความจุที่ผู้ขายระบุ ซึ่งไม่ใช่ความจุที่ใส่อาหารได้จริงและไม่ได้วัดด้วยวิธีเดียวกันทุกยี่ห้อ บทความนี้อธิบายว่ามันหลอกตรงไหนและควรใช้ให้ถูกทางยังไง

ความจุที่โฆษณาไม่ใช่ความจุที่ใช้ได้

ตัวเลขลิตรที่ระบุบนหน้าสินค้ามักวัดจากปริมาตรของตะกร้าทั้งใบวัดขึ้นไปจนถึงขอบบนสุด ซึ่งเป็นปริมาตรทางเรขาคณิตล้วน ๆ แต่ในการใช้งานจริงอาหารต้องมีที่ว่างเหนือขึ้นไปให้ลมร้อนหมุนเวียนได้ ถ้าใส่จนเต็มถึงขอบ ลมจะไหลไม่ทั่วและอาหารจะสุกไม่เท่ากัน พื้นที่ใช้ได้จริงจึงน้อยกว่าตัวเลขที่เขียนไว้เสมอ

ยิ่งกว่านั้นบางยี่ห้อวัดรวมพื้นที่ใต้ตะแกรงรองซึ่งเป็นที่รองรับน้ำมันที่หยดลงมา ไม่ใช่พื้นที่ใส่อาหาร ความแตกต่างระหว่างตัวเลขที่โฆษณากับพื้นที่ใช้จริงจึงต่างกันไปในแต่ละยี่ห้อ ทำให้ราคาต่อลิตรที่คำนวณจากตัวเลขเหล่านี้เทียบข้ามยี่ห้อได้ไม่ตรงนัก

รูปทรงสำคัญกว่าปริมาตร

ตะกร้าทรงลึกกับตะกร้าทรงตื้นที่มีปริมาตรเท่ากันใส่อาหารได้ไม่เท่ากันเลยในทางปฏิบัติ เหตุผลคืออาหารส่วนใหญ่ที่คนทำในหม้อทอดต้องวางเรียงชั้นเดียวเพื่อให้ลมร้อนถึงทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นปีกไก่ มันฝรั่ง หรือชิ้นปลา การวางซ้อนกันทำให้ส่วนที่ทับกันไม่กรอบ

ตัวจำกัดจริงจึงเป็นพื้นที่ก้นตะกร้า ไม่ใช่ความสูงหรือปริมาตร ตะกร้าทรงเหลี่ยมมักใช้พื้นที่ได้คุ้มกว่าทรงกลมที่ปริมาตรเท่ากัน เพราะอาหารส่วนใหญ่วางเรียงในกรอบสี่เหลี่ยมได้ลงตัวกว่า ถ้าหน้าสินค้ามีรูปถ่ายจากด้านบนพร้อมของวางอยู่ นั่นบอกอะไรได้มากกว่าตัวเลขลิตร

เครื่องใหญ่ไม่ได้แปลว่าคุ้มกว่า

ราคาต่อลิตรที่ถูกกว่าไม่ได้แปลว่าคุ้มกว่าถ้าความจุส่วนเกินไม่ได้ถูกใช้ ถ้าคุณทำอาหารครั้งละสองคนตลอด ความจุที่เกินมาคือเงินที่จ่ายไปโดยไม่ได้ประโยชน์ บวกกับค่าไฟที่ต้องใช้อุ่นพื้นที่ว่างทุกครั้งที่เปิดเครื่อง และพื้นที่บนเคาน์เตอร์ครัวที่เสียไปซึ่งมีมูลค่าจริงในครัวขนาดเล็ก

ในทางกลับกันเครื่องที่เล็กเกินไปก็มีต้นทุนแฝงเช่นกัน คือต้องทำหลายรอบซึ่งกินทั้งเวลาและไฟ และทำให้คนในบ้านต้องรอกินไม่พร้อมกัน ค่าใช้จ่ายตรงนี้ไม่ปรากฏในตัวเลขราคาต่อลิตรเลย

วิธีใช้ตัวเลขนี้ให้ถูกลำดับ

ลำดับที่ถูกคือเลือกช่วงความจุที่เหมาะกับจำนวนคนในบ้านให้ได้ก่อน แล้วค่อยใช้ราคาต่อลิตรมาเทียบเฉพาะรุ่นที่อยู่ในช่วงนั้น ไม่ใช่ปล่อยให้ตัวเลขนี้เป็นตัวเลือกความจุให้คุณ เพราะถ้าทำแบบหลังคุณจะถูกดันไปหาเครื่องใหญ่ที่สุดในงบเสมอ ซึ่งแทบไม่เคยเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด

เกณฑ์คร่าว ๆ ที่ใช้กันคือหนึ่งถึงสองคนใช้ 2 ถึง 4 ลิตร สามถึงสี่คนใช้ 4 ถึง 6 ลิตร และห้าคนขึ้นไปหรือคนที่ชอบทำครั้งละเยอะใช้ 6 ลิตรขึ้นไป ถ้าเลือกไม่ถูกระหว่างสองขนาดที่ติดกัน ให้เลือกขนาดใหญ่กว่าเฉพาะเมื่อครัวมีที่วางพอจริง ๆ เท่านั้น

สิ่งที่เราตรวจไม่ได้

เราไม่ได้วัดความจุใช้งานจริงของเครื่องรุ่นใดที่แสดงอยู่บนเว็บนี้ ตัวเลขลิตรทั้งหมดที่เห็นมาจากที่ผู้ขายระบุไว้ ซึ่งเป็นปริมาตรของตะกร้าไม่ใช่ปริมาณอาหารที่ใส่ได้ และเราไม่มีทางทราบว่าแต่ละยี่ห้อวัดรวมอะไรบ้าง

เรายังไม่ได้วัดพื้นที่ก้นตะกร้าซึ่งเป็นตัวเลขที่มีประโยชน์กว่าปริมาตรมาก แต่แทบไม่มีผู้ขายรายไหนระบุไว้ วิธีที่ได้ผลสำหรับผู้ซื้อคือดูรูปถ่ายจากด้านบนที่มีของวางอยู่จริง หรือถามผู้ขายว่าใส่ปีกไก่เรียงชั้นเดียวได้กี่ชิ้น ซึ่งเป็นคำถามที่ตอบได้ตรงกว่าคำถามเรื่องความจุ

หม้อทอดไร้น้ำมัน

ดูทั้ง 45 รุ่น →

เตาอบไฟฟ้า

ดูทั้ง 11 รุ่น →
ลิงก์ไปร้านค้าเป็นลิงก์แนะนำสินค้า เว็บนี้ได้ค่าตอบแทนเมื่อมีคนซื้อผ่านลิงก์ แต่ไม่มีร้านค้าใดจ่ายเงินเพื่อเลื่อนอันดับได้